ارقايسىسى ءبىر تاريح, سان الۋان تاعدىر. كورمەنى وبلىستىق كوركەمسۋرەت مۋزەيى, وبلىستىق مەملەكەتتىك مۇراعات, پ.ۆاسيلەۆ اتىنداعى مۋزەي-ءۇيى, گ.پوتانين اتىنداعى وبلىستىق تاريحي ولكەتانۋ مۋزەيى ۇيىمداستىرعان.
مۋزەي قىزمەتكەرلەرىنىڭ ايتۋىنشا, رەپرەسسيا جىلدارىندا وبلىسىمىزعا 61 ۇلتتىڭ وكىلدەرىنەن تۇراتىن 42 مىڭ ادام قونىس اۋدارىلىپتى. ولاردىڭ ىشىندە شەشەندەر, ينگۋشتەر, بالقارلار, لاتىش, ەستون, گرەك, پارسى ۇلتتارىنىڭ وكىلدەرى بولدى. قازاقتىڭ ۇلىلىعى مەن دارحاندىعى ارقاسىندا قۋعىنعا ۇشىراعان وزگە حالىق جەرىمىزدە تۇراقتاپ قالدى. مىسالى, وبلىسقا اتاقتى عالىم-ساياحاتشى, اركتيكا زەرتتەۋشىسى گەرنەت ەۆگەني, دارىندى ينجەنەر, كەڭەس ساۋدا فلوتىنىڭ باستاۋىندا تۇرعان يۋلي ۆەنسكە جانە باسقا دا رەپرەسسياعا ۇشىراعان ازاماتتار قونىس اۋدارىلدى. وسى جەردە جەرلەندى. ۇرپاقتارى بىزبەن بىرگە وسى جەردە تۇرىپ جاتىر. زوبالاڭ تۇسىنداعى قىرعىندا ءوڭىرىمىزدىڭ 6 مىڭعا جۋىق ادامى ستاليندىك رەپرەسسيانىڭ جازىقسىز قۇربانى بولدى.
سارعايعان سۋرەتتەردىڭ كومەسكى ىزدەرى جۇسىپبەك ايماۋىتوۆ, پاۆەل ۆاسيلەۆ, ارىن سۇلەيمەنوۆ, ەرمۇحان بەكماحانوۆ, قابىش بەردالين, جۇماسەيىت شانين, زەيىن شاشكيندەي ۇلى تۇلعالاردى ەسكە سالادى. اشتىقتان قىرىلعانداردىڭ سانىن ەسەپتەۋ مۇمكىن ەمەس. مۋزەي وكىلدەرى وبلىستا اشارشىلىق قۇرباندارى جەرلەنگەن 37 زيرات بار ەكەنىن انىقتاپتى.
ال «ەشقاشان ۇمىتىلماس» تاقىرىبىنداعى 31 مامىر – قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن ەسكە الۋ كورمەسىنە كەزىندە قازاقستانعا جەر اۋدارىلعان سۋرەتشىلەر ابرام چەركاسسكي, لەنونيد بريۋممەر, ەليزاۆەتا گوۆوروۆا, يسااك يتكيند, ۆلاديمير ەيفەرت تەردىڭ سۋرەتتەرى قويىلعان. كورمە 20 ماۋسىمعا دەيىن جالعاسادى. مۋزەي قورىندا جالپى ساياسي قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان سۋرەتشىلەردىڭ 214 شىعارماسى ساقتاۋلى تۇر.
فاريدا بىقاي,
«ەگەمەن قازاقستان»
پاۆلودار
